PTSD ka mennen nan kochma, lensomni
Sentòm inisyal yo ki asosye avèk twoub estrès pòs-twomatik (PTSD) ka deklannche pa yon evènman sizoka, men efè yo ka retade pou mwa oswa menm ane. Efè PTSD sou dòmi ka pwofon, ak varye de lensomni nan move rèv . Ki sa ki PTSD? Ki jan PTSD afekte dòmi? Aprann sou kondisyon sa a ak kèk nan opsyon tretman an.
Ki sa ki PTSD?
Post-twomatik twoub estrès (PTSD) se yon kondisyon sikolojik ki kòmanse apre yon evènman twomatik ak karakterize pa frekan, vle re-eksperyans nan evènman an. Santiman nòmal ki rive nan repons pou chòk la - ki gen ladan laperèz, enpuisans, ak laterè - ka pèsiste ak mennen nan konsekans vle.
An jeneral, chòk la ankouraje nan PTSD ta dwe yon bagay ki prèske nenpòt ki moun ki fè eksperyans li ta jwenn anpil detrès. Li ka menase lavi, tankou yon atak vyolan ak aksidan fizik, atak seksyèl, oswa aksidan machin grav. Nan lòt ka, evènman an ka sibitman lavi-chanje nan diferan fason, tankou lanmò a toudenkou nan yon moun ou renmen. Epizòd yo ka repete evènman yo, tankou ekspoze a mal nan konba militè oswa vyolans domestik.
Kòm yon rezilta nan ekspoze sa yo, li se nòmal nan yon ti tan gen enkyetid, panse frekan sou evènman an, ak lensomni.
Sa ka dire plizyè jou apre premye evènman an. Pafwa santiman yo pèsiste, sepandan. Si sentòm yo lakòz andikap nan fonksyon chak jou, tankou kapasite pou ale nan travay ak pran swen nan fanmi ou, menm jan tou santiman nan unreality oswa pwoblèm memwa (yon bagay yo rele izolman), li ka rele maladi estrès akòz.
Anpil fwa sentòm sa yo ap diminye pandan semèn yo. Si yo pase, menm jan yo fè nan 10-30% nan moun apre yon evènman twomatik, ka maladi a ki kapab lakòz maladi ak detrès ka dyagnostike kòm PTSD.
Sentòm yo nan PTSD yo klase nan twa gwoup: re-eksperyans, evite, ak hyperarousal. Sentòm komen yo enkli:
- Re-santi sentòm yo : sonje, imaj, panse, pèsepsyon, rèv, kochma, reliving, ilizyon, alisinasyon, oswa refè.
- Sentòm pou evite yo : evite rapèl chòk yo, ki gen ladan panse, santiman, konvèsasyon, aktivite, kote, moun, detachman, estrangement.
- Sentòm hyperarousal : lensomni, chimerik, kòlè fache, difikilte pou konsantre, hypervigilance, oswa ogmante repons ègzékusion.
Si sentòm sa yo dire de 1 a 3 mwa, li konsidere kòm PTSD egi. Lè yo dire pi lontan pase 3 mwa, yo konsidere yo kòm PTSD kwonik. Li estime ke PTSD afekte 7-8% moun nan kèk pwen nan lavi yo. Li fèt de fwa souvan nan fanm, sitou nan kontèks vyolans domestik ak atak seksyèl. Li souvan afekte moun ki ekspoze nan sitiyasyon konba. Li ka coexist ak depresyon.
Efè PTSD sou dòmi Mete kochma, lensomni
Gen efè byen klè nan PTSD sou dòmi.
Gen kèk sondaj sijere ke 70% nan moun ki gen PTSD gen plent dòmi, pi souvan lensomni ak move rèv.
Dezòd ki rive nan dòmi souvan gen rapò ak sentòm ki kache nan PTSD. Hyperarousal la ki rive ka lakòz hypervigilance ekstrèm ak paranoia. Pou egzanp, si ou se pè pou yo te atake nan dòmi ou, ou ka dòmi alalejè yo epi yo dwe okouran de chak krik nan kay la pandan nwit la la. Enkyetid sa a ka lakòz lensomni ki pèsistan. Li ka tou ki asosye ak paralizi dòmi izole.
PTSD ka lakòz tou flach ak move rèv. Epizòd sa yo konpoze de re-fè eksperyans evènman an twomatik.
Yo ka byen rete vivan, e souvan yo raple sou Awakening. Yo ka mennen nan mouvman oswa aksyon menm pandan dòmi ak tranzisyon an nan lensomni. Sa a ka lakòz konpòtman vyolan oswa menm aksidan-pwovoke. Ka gen sleeptalking. Anplis de sa, alisinasyon pandan tranzisyon an nan oswa soti nan dòmi ka rive.
Anpil moun ki gen PTSD itilize alkòl fè fas ak detrès yo. Itilizasyon alkòl ka lakòz respire pandan dòmi, ki pi souvan manifeste kòm apne dòmi .
Lè yo dòmi nan moun ki gen PTSD evalye nan yon laboratwa dòmi, pa gen anomali enpòtan te note. Gen ka ogmante mouvman, dòmi-dezòd l respire, oswa fwagmantasyon nan dòmi REM , men konklizyon yo se konsistan ak plis etid ki nesesè.
Tretman nan pwoblèm dòmi nan PTSD
Gen tretman ki efikas ki disponib pou sentòm yo nan PTSD, ki gen ladan efè li sou dòmi. Sa yo ka gen ladan medikaman kòm byen ke terapi.
Kòm yon pati nan sa a, li trè enpòtan nan trete nenpòt ki lòt kondisyon sikyatrik. Sa yo ka gen ladan depresyon, enkyetid, maladi panik, alkòl oswa abi dwòg. Medikaman ki efikas pou pwoblèm sa yo ka gen ladan selektif inhibiteur reuptake seleksyone (sertraline, paroksetin), anti-depresè tricyclic, ak inibitè monoamin oksidaz. Yon itil espesyalman pou tretman pou move rav ki asosye avèk PTSD se prazosin . Anplis de sa, yo ka itilize medikaman tankou olanzapine, risperidone, ak quetiapine.
Apati de itilizasyon medikaman, sikoterapi ak yon sikològ oswa sikyat se yon tretman prensipal oswa konplemantè efikas.
Yon Pawòl nan
Si ou soufri nan pwoblèm dòmi ki gen rapò ak PTSD, ou ta dwe pale ak doktè ou sou opsyon tretman ou. Li se klèman pa yon kondisyon ke ou gen soufri ak pou kont li.
Sous:
"Manyèl dyagnostik ak estatistik nan maladi mantal (DSM-IV)." American Psychiatric Press , 4yèm edisyon, 1994.
Mèk, MH et al . "Prensip ak pratik medikaman dòmi." ExpertConsult , 5yèm edisyon, 2011, pp. 1481-1483.